ประวัติความเป็นมา

              กองวิชาการเป็นหน่วยงานหนึ่งที่มหาวิทยาลัยประกาศตั้งขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๐ เดิมชื่อว่า "กองวิชาธิการ" มีวัตถุประสงค์เพื่อทำหน้าที่สำรวจ ตรวจชำระ จัดพิมพ์คัมภีร์สำคัญทางพระพุทธศาสนา และเรียบเรียงหนังสือทางวิชาการ เพื่ออำนวยประโยชน์ต่อการศึกษาของมหาวิทยาลัยและคณะสงฆ์ ในช่วงแรก กองวิชาการยังมิได้แบ่งหน่วยงานย่อยออกไปและไม่มีบุคลากรประจำทำหน้าที่ในการบริหารจัดการประจำหน่วยงาน 

              พระมหาเถรานุเถระในช่วงแรก ได้มีกุศลเจตนาร่วมกันในการสนองงานตามวัตถุประสงค์ดังกล่าวมาโดยลำดับ โดยได้คัดลอกพระสูตรและอรรถกถาพระสูตรออกมาตรวจชำระ แล้วแยกตีพิมพ์เฉพาะ พระสูตรบ้าง เฉพาะอรรถกถาพระสูตรบ้าง รวบรวมและเรียบเรียงหนังสือทางวิชาการแล้วตีพิมพ์ออกเป็นรูปเล่มบ้าง เพื่ออำนวยประโยชน์ต่อการศึกษาของมหาวิทยาลัยและคณะสงฆ์เป็นสำคัญ

              อย่างไรก็ดี กองวิชาการ สำนักงานอธิการบดี ได้ดำเนินการก่อตั้งขึ้นเมื่อ ปี พ.ศ.๒๕๓๐ โดยสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้มีมติอนุมัติให้มีการแบ่งส่วนงาน ในการประชุมครั้งที่ ๖/๒๕๓๐ เมื่อวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๓๐ และมีประกาศมหาวิทยาลัยที่ ๕๐/๒๕๓๐ ลงวันที่ ๓๐ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๓๐ ให้แบ่งส่วนงานกองวิชาการเป็น ๔ ฝ่าย คือ (๑) ฝ่ายคัมภีร์พุทธศาสตร์ (๒) ฝ่ายหลักสูตรและตำรา (๓) ฝ่ายมาตรฐานการศึกษา และ(๔) ฝ่ายประสานงานวิชาการ

              ในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๔๐ โดยมีสถานภาพเป็นนิติบุคคลที่ไม่เป็นส่วนราชการและรัฐวิสาหกิจ และเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงศึกษาธิการ เน้นการจัดการศึกษาวิชาการด้านพระพุทธศาสนาเป็นหลัก ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยได้ออกประกาศ เรื่อง การแบ่งส่วนงาน พ.ศ.๒๕๔๑ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๕ ตอนพิเศษ ๑๐๐ง วันที่ ๒๗ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๑ ซึ่งกองวิชาการ เป็นส่วนงานหนึ่งในสำนักงานอธิการบดี ตามประกาศมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เรื่อง การแบ่งส่วนงานภายในมหาวิทยาลัย พ.ศ.๒๕๔๑ ลงวันที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๑ กองวิชาการได้แบ่งส่วนงานออกเป็น ๔ ฝ่าย คือ (๑) ฝ่ายมาตรฐานการศึกษา (๒) ฝ่ายหลักสูตรและการสอน (๓) ฝ่ายตำราและเอกสารทางวิชาการ และ (๔) ฝ่ายคัมภีร์พุทธศาสน์

             ในปี พ.ศ.๒๕๕๖ มหาวิทยาลัยได้ออกประกาศ เรื่อง การแบ่งส่วนงาน พ.ศ.๒๕๕๖ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๐ ตอนพิเศษ ๑๘๙ ง วันที่ ๒๕ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๕๖ ซึ่งกองวิชาการ เป็นส่วนงานหนึ่งในสำนักงานอธิการบดี 

               ต่อมา มหาวิทยาลัยได้รับการพัฒนาให้เจริญก้าวหน้ามาโดยลำดับ กองวิชาการได้สนองงานตามวัตถุประสงค์มากยิ่งขึ้น จนถึง วันที่ ๒๙ เมษายน พ.ศ.๒๕๕๗ มหาวิทยาลัยจึงประกาศภารกิจอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบ แต่ละกลุ่มงานไว้อย่างชัดเจน กล่าวคือ

               ๑) กลุ่มงานหลักสูตรและการสอน 

                   ปฏิบัติงานประสานงานการพัฒนาหลักสูตรของมหาวิทยาลัยกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอก ประสานงานให้หลักสูตรของมหาวิทยาลัยเป็นไปตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ และพัฒนาประสิทธิภาพการสอนของมหาวิทยาลัย และปฏิบัติงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือได้รับมอบหมาย

               ๒) กลุ่มงานตำราและเอกสารทางวิชาการ 

                   ปฏิบัติงานส่งเสริมสนับสนุนและประสานงานขอกำหนดตำแหน่งทางวิชาการ การแต่งตำราและหนังสือทางวิชาการของมหาวิทยาลัย รวมทั้งรวบรวมผลงานทางวิชาการ เพื่อจัดพิมพ์เผยแพร่ และปฏิบัติงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือได้รับมอบหมาย

              ๓) กลุ่มงานคัมภีร์พุทธศาสน์ 

                   ปฏิบัติงานตรวจชำระ ปริวรรต แปล สำรวจ ทำบัญชี สงวนรักษาและจัดพิมพ์คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา รวมทั้งหนังสือเพื่อการศึกษาทางพระพุทธศาสนา ทั้งในรูปเอกสารและสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และปฏิบัติงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือได้รับมอบหมาย

  

ทำเนียบรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ

          ๑. พระเมธีสุทธิพงศ์ (ระวัง วชิรญาโณ)             (พ.ศ. ๒๕๒๙-๒๕๓๕) 

          ๒. พระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต)               (พ.ศ. ๒๕๓๕-๒๕๔๐)

          ๓. พระสุธีวรญาณ (ณรงค์ จิตฺตโสภโณ)            (พ.ศ. ๒๕๔๐-๒๕๔๙)  

          ๔. พระราชปริยัติกวี (สมจินต์ สมฺมปญฺโญ)         (พ.ศ. ๒๕๔๙-ปัจจุบัน)  

   

ทำเนียบผู้อำนวยการกองวิชาการ

           ๑. พระมหาประยูร ธมฺมจิตฺโต                           (พ.ศ. ๒๕๓๐-๒๕๓๒)  

           ๒. พระมหาสมชัย กุสลจิตฺโต                           (พ.ศ. ๒๕๓๒-๒๕๓๔)  

           ๓. พระมหาสมบูรณ์ สุจิตฺโต                             (พ.ศ. ๒๕๓๔-๒๕๓๕)  

           ๔. พระศรีสุทธิพงศ์ (อาทร อินฺทปญฺโญ)           (พ.ศ. ๒๕๓๕ - ๒๕๓๘)  

           ๕. พระมหาสมจินต์ สมฺมาปญฺโญ                     (พ.ศ. ๒๕๓๘ - ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๔๑)  

           ๖. พระมหาเทียบ สิริญาโณ                             (๑๗ กรกฎาคม ๒๕๔๑ - ๓ ธันวาคม ๒๕๔๒)  

           ๗. พระมหาพล อาภากโร                                (๔ ธันวาคม ๒๕๔๒ - ๑๙ กรกฎาคม ๒๕๔๙)  

           ๘. พระมหาสุทัศน์ ติสฺสรวาที                           (๒๐ กรกฎาคม ๒๕๔๙ - ๒๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙)

           ๙. พระมหาธิติ อนุภทฺโท                                 (๑ มีนาคม ๒๕๕๙ - ปัจจุบัน)